Geschiedenis

De geschiedenis van het westelijk handelsterrein

Op het Westelijk Handelsterrein hangt de sfeer van het oude Rotterdam, het Rotterdam van de scheepvaart. Sinds april dit jaar is het Westelijk Handelsterrein een rijksmonument. Het complex dateert uit 1894 en werd ontworpen door architect T.L. Kanters. Het is 7000 vierkante meter groot en bestaat uit 36 bijna identieke pakhuizen. Voor die tijd was de architectuur heel vooruitstrevend, met een plat dak.

In de pakhuizen werden allerlei goederen opgeslagen vanuit de Veerhaven, toentertijd een belangrijke haven in Rotterdam. Aanvankelijk ging transport nog met paard en wagen, waarbij de paarden in de benedenstraat gehuisvest werden. Later werd de entree aangepast op het vrachtverkeer. In de Tweede Wereldoorlog was het Westelijk Handelsterrein een distributiecentrum voor de Duitsers. Het Scheepvaartkwartier bleef gespaard bij de bombardementen.

Wat niet te zien is van de voorkant, is dat op het dak gras ligt. Op het complex bevindt zich het eerste grasdak van Nederland. Het verhaal gaat dat de bisschop, die woonde op het Koningin Emmaplein, geen zin had om op een kaal grijs dak uit te kijken. Vandaar dat ze er een grasdak op hebben gemaakt. Volgens de overlevering hebben er zelfs schapen op gegraasd.

De geschiedenis van het complex is nog op veel plekken terug te zien. Zoals de groene schuifdeuren bij de ingang waarmee het complex wordt afgesloten. De kleine ronde gaten die erin zitten, dienden vroeger om de katten door te laten. Die konden de muizen verjagen. Muizen waren sowieso een probleem in de wijk, want het Scheepvaartkwartier werd vroeger ook wel de ‘Muizenpolder’ genoemd. De Maas was ten tijde van die naamgeving, driehonderd jaar geleden, veel breder. De Muizenpolder, grofweg het gebied achter de Westzeedijk tot de rivier, lag buiten de stadswallen. Bij hoog water stroomde het gebied onder. Door de overstromingen barste het van de muizen in de polder, vandaar de naam Muizenpolder. Vanwege de overstromingen werd de dijk opgehoogd. Gegoede Rotterdammers kochten er grond en bouwden tuinhuizen, tuinmanshuizen en boomgaarden. Omstreeks 1840 werd de Muizenpolder permanent bewoond. Het gebied werd in de loop der tijd steeds groter, de stad breidde uit en de rivier werd almaar smaller. Uiteindelijk groeide het uit tot een volwaardig stadsdeel: het huidige Scheepvaartkwartier.

Dat Scheepvaartkwartier is lange tijd een beetje vergeten door de Rotterdammers. Het werd niet echt tot het centrum gerekend. Met de komst van de Erasmusbrug is het Scheepvaarkwartier een booming gebied in Rotterdam geworden. Het Scheepvaartkwartier was een jaar of tien geleden nog een beetje ranzig, achtergebleven gebied. In relatief korte tijd heeft zich veel koopkracht verzameld, bijvoorbeeld in de Hoge Heren. Het Westelijk Handelsterrein is in het Scheepvaartkwartier een toplocatie om uit te gaan.